Thứ nhất, ở góc độ doanh nghiệp có 2 vấn đề. Một là các tập đoàn công nghệ đang "say máu" để rồi "đốt tiền" đầu tư quá nhiều cho AI khiến giới quan sát đặt câu hỏi đối với hiệu quả thu về. Rủi ro không chỉ đối với riêng doanh nghiệp mà có thể tác động với cả nền kinh tế vĩ mô khi nhiều doanh nghiệp phải vay, phát hành trái phiếu để đầu tư cho AI. Điều này ẩn chứa nguy cơ vỡ "bong bóng" như trường hợp các công ty dotcom đầu những năm 2000, nên một số định chế tài chính phải lên tiếng cảnh báo như Ngân hàng trung ương Anh đưa ra gần đây.
Vấn đề thứ hai đối với doanh nghiệp là việc ứng dụng AI vào hoạt động. Giữa ma trận bùng nổ nhiều ứng dụng AI khác nhau, nếu quá hăng say chi tiền để ứng dụng mà nhiều khi chỉ vì lo ngại thua thiệt so với các công ty cùng ngành nghề, thì có thể dẫn đến việc thiếu đo lường hiệu quả thực tế. Một cuộc khảo sát do Gartner (chuyên về tư vấn doanh nghiệp) thực hiện mới đây với khoảng 1.300 nhà lãnh đạo từ các công ty có doanh thu từ 50 triệu USD trở lên trong năm tài chính 2025, có đến 23% người trả lời cho biết không thể đánh giá tỷ lệ lợi tức đối với các khoản đầu tư vào AI mà doanh nghiệp đã thực hiện.
Có lẽ vấn đề vừa nêu không chỉ là cảnh báo cho doanh nghiệp mà cả đối với các cơ quan ban ngành nhà nước. VN chúng ta đã từng có nhiều bài học không nhỏ trước đây khi rầm rộ thực hiện các đề án nâng cao năng lực công nghệ thông tin. Giữa muôn trùng ứng dụng AI, việc đầu tư vào ứng dụng nào, tích hợp ra sao để phát huy hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống là điều không hề đơn giản. Nếu thiếu sự tính toán hợp lý thì hậu quả có thể gây lãng phí không nhỏ.
Ở tầm vĩ mô thì vấn đề ẩn chứa từ sự bùng nổ AI chính là thu hút các dự án đầu tư cho đất nước. Hiện nay, nhiều tập đoàn công nghệ đang đẩy nhanh việc xây dựng các trung tâm dữ liệu để phát triển AI. Nhưng thực tế ở nhiều quốc gia cho thấy không ít dự án đầu tư trung tâm dữ liệu đang gây áp lực lên nguồn cung điện lẫn nước. Cả 2 yếu tố này đều ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân cũng như quy hoạch hạ tầng quốc gia. Các trung tâm dữ liệu đều tiêu tốn lượng điện và nước khổng lồ. Nếu chưa có sự chuẩn bị hạ tầng phù hợp thì đừng vội vàng trước các dự án đầu tư. Đây cũng là yếu tố mà chúng ta tính đến cho quá trình sàng lọc, lựa chọn dự án để có thể nâng cao giá trị gia tăng hiệu quả hơn từ việc thu hút đầu tư.
Những vấn đề trên đang hiển hiện rõ ràng. Bởi vậy, giữa bối cảnh cả thế giới cạnh tranh quyết liệt để phát triển AI, chúng ta tất nhiên không đứng ngoài cuộc nhưng cũng cần bình tĩnh để có những chiến lược đúng đắn nhằm phát triển bền vững, lâu dài.
Bình luận (0)